AGROSTRATEG I – 300 mln zł na innowacje w polskim rolnictwie.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju otwiera pierwszy konkurs programu AGROSTRATEG – strategicznego instrumentu wspierającego prace badawczo-rozwojowe w sektorze rolnym. Pula konkursu wynosi 300 mln zł, a okno naboru potrwa od 14 maja do 28 sierpnia 2026 r. (do godz. 16:00). Program kierowany jest do firm i jednostek naukowych, które chcą rozwijać technologie zwiększające produktywność polskiego rolnictwa przy jednoczesnym zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Poniżej prezentujemy przewodnik po Agrostrateg.

Dla kogo jest program Agrostrateg?

Program Agrostrateg dopuszcza trzy konfiguracje wnioskodawców:

Pojedyncze przedsiębiorstwo – zarówno MŚP, jak i duża firma, dysponujące własnym zapleczem B+R, mogą aplikować samodzielnie, zachowując pełną kontrolę nad rezultatami.

Konsorcjum mieszane – minimum jedno przedsiębiorstwo plus minimum jedna organizacja badawcza. W skład mogą też wejść fundacje, stowarzyszenia i podmioty sektora finansów publicznych, o ile są w stanie wdrożyć wyniki prac.

Konsorcjum czysto biznesowe – do pięciu przedsiębiorstw łączących siły bez udziału jednostki naukowej.

Niezależnie od wybranej formuły obowiązują dwa twarde warunki: liderem musi być firma albo organizacja badawcza (nigdy fundacja czy stowarzyszenie), a łączny udział kosztów przedsiębiorstw musi wynieść co najmniej 40% całości budżetu. Maksymalny skład konsorcjum to pięć podmiotów.

Cztery obszary tematyczne

T1. Zrównoważona produkcja roślinna i żyzność gleby – najszersza linia, obejmująca hodowlę roślin odpornych na zmiany klimatu (z wykorzystaniem nowych technik genomowych), biologiczne metody ochrony, redukcję chemii rolnej, waloryzację bioodpadów oraz badania nad mikrobiomem gleby i symbiozą mikroorganizm–roślina.

T2. Zrównoważona produkcja zwierzęca – ograniczanie antybiotykoterapii przez alternatywy (bakteriofagi, fitobiotyki, probiotyki, immunomodulatory), redukcja emisji gazów cieplarnianych, systemy monitoringu dobrostanu oparte na AI i czujnikach, a także zagospodarowanie gnojowicy i obornika.

T3. Rolnictwo cyfrowe – obszar szczególnie atrakcyjny dla firm z sektora IT i automatyki. Platformy zarządzania gospodarstwem, teledetekcja (drony, konstelacje satelitarne), autonomiczne roboty polowe, systemy Rolnictwa 4.0 z IoT i 5G/6G, traceability na blockchainie, cyfrowe paszporty produktów, digital twin gospodarstw.

T4. Alternatywne techniki rolnicze – rolnictwo wertykalne, hydroponika, akwaponika, uprawa w zamkniętym klimacie z AI, agrowoltaika i integracja OZE z produkcją rolną.

Budżet projektu i struktura kosztów kwalifikowanych

Pojedynczy projekt może otrzymać od 1 do 25 mln zł dotacji – przedział znacznie szerszy niż w większości instrumentów NCBR. Intensywność wsparcia zależy od typu prac, wielkości firmy i charakteru beneficjenta, zgodnie z rozporządzeniem GBER (analogicznie do Ścieżki SMART). Organizacje badawcze realizujące prace niegospodarcze mogą otrzymać do 100% pokrycia kosztów.

Budżet konstruuje się w czterech kategoriach: wynagrodzenia (W), podwykonawstwo (E), pozostałe koszty bezpośrednie (Op) oraz koszty pośrednie (O) rozliczane ryczałtem. Najważniejsze różnice między typami beneficjentów dotyczą limitu podwykonawstwa i stawki kosztów pośrednich:

Beneficjent / faza	Limit podwykonawstwa (E)	Koszty pośrednie (O)
Przedsiębiorstwo – projekt samodzielny (B+R)	50% kosztów B+R	20% od W+E+Op
Przedsiębiorstwo – projekt konsorcjalny (B+R)	40% kosztów B+R firmy	20% od W+E+Op
Organizacja badawcza (B+R)	10% kosztów B+R jednostki	25% od W+Op
Prace przedwdrożeniowe (de minimis)	70%	25% od W+Op, max 15% całości
Prace przedwdrożeniowe (usługi doradcze, MŚP)	100% (jedyna kategoria kosztów)	brak

W budżecie czają się dwie typowe pułapki. Po pierwsze, 10-procentowy limit podwykonawstwa dla organizacji badawczych jest bardzo restrykcyjny – jego przekroczenie powoduje niekwalifikowalność nadwyżki, więc warto go uwzględnić na etapie projektowania budżetu. Po drugie, przedsiębiorstwa nie mogą rozliczyć jednorazowego zakupu aparatury, a jedynie odpisy amortyzacyjne lub raty leasingu (bez odsetek). Zakup jednorazowy, do 500 000 zł brutto, dostępny jest wyłącznie dla organizacji badawczych i tylko pod warunkiem, że nie dysponują równoważnym sprzętem.

Wynagrodzenia koordynatora projektu, personelu zarządzającego i osób reprezentujących wnioskodawcę (zarząd, prokurenci) nie są kwalifikowane w kategorii W – przechodzą do kosztów pośrednich.

Jak wygląda ocena – uwaga na fiszkę projektową

Procedura oceny składa się z trzech kroków:

1. Ocena wstępna – formalna weryfikacja przez pracowników NCBR. Sprawdzana jest obecność prac rozwojowych, próg 40% kosztów firmy oraz wpisanie w zakres tematyczny. Dopuszczalne są wyjaśnienia wnioskodawcy.

2. Ocena merytoryczna – etap 1 – panel ekspercki pracuje wyłącznie na podstawie fiszki projektowej. Wnioskodawca nie uczestniczy w ocenie i nie może korygować fiszki po jej złożeniu.

3. Ocena merytoryczna – etap 2 – pełny wniosek plus spotkanie panelowe, na którym wnioskodawca odpowiada na pytania ekspertów.

Cele programu – jak argumentować wartość projektu

AGROSTRATEG realizuje cztery cele szczegółowe, które warto wprost zaadresować w dokumentacji:

• wzrost wykorzystania rolnictwa precyzyjnego i technologii cyfrowych,

• dostosowanie produkcji roślinnej do zmian klimatu i redukcja chemii rolnej,

• dostosowanie produkcji zwierzęcej do wymogów dobrostanu i ograniczenie leków weterynaryjnych,

• efektywniejsze wykorzystanie zasobów naturalnych i minimalizacja odpadów.

Im wyraźniej projekt wpisuje się w te cele – oraz w konkretny obszar tematyczny – tym mocniejsza jego pozycja w ocenie.

Podsumowanie

Program AGROSTRATEG to potężna szansa dla podmiotów rozumiejących potrzeby współczesnego rolnictwa i posiadających kompetencje technologiczne (nie tylko stricte rolnicze, ale również z sektora IT czy robotyki).

Aby odnieść sukces, pamiętaj o absolutnych fundamentach: zaprojektuj w harmonogramie eksperymentalne prace rozwojowe, pilnuj, by udział finansowy firm wyniósł co najmniej 40%, oraz poświęć maksimum uwagi na dopracowanie "fiszki projektowej" – to ona decyduje o awansie do decydującej fazy oceny. Nabór zamyka się pod koniec sierpnia 2026 roku. PMG oferuje doradztwo w pozyskaniu dotacji Agrostrateg, jak również w zakresie rozliczenia dofinansowania. Skontaktuj się z nami.